دوره آموزش هوش مصنوعی | مبانی و هسته اصلی هوش مصنوعی مدرن

1 رای ثبت شده
دوره آموزش هوش مصنوعی | مبانی و هسته اصلی هوش مصنوعی مدرن

دوره آموزش هوش مصنوعی | مبانی و هسته اصلی هوش مصنوعی مدرن

این دوره یک مسیر یادگیری ساده و سریع درباره هوش مصنوعی مدرن مبتنی بر مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) است؛ از درک واقعی نحوه‌ی کارکرد این مدل‌ها تا طراحی و پیاده‌سازی سیستم‌های هوش مصنوعی آماده‌ی Production. در طول دوره، ابتدا با مبانی فنی LLM آشنا می‌شوید — این‌که معماری Transformer، مکانیزم Attention و Embeddings دقیقاً چطور کار می‌کنند و چرا این مدل‌ها می‌توانند زبان انسانی را «بفهمند». سپس وارد دنیای قابلیت‌های واقعی این مدل‌ها می‌شوید: از Function Calling و بینایی (Vision) گرفته تا مدل‌های Open-Source و نحوه‌ی انتخاب مدل مناسب برای پروژه‌ی خودتان. در ادامه، مهندسی پرامپت، مدیریت Context و ساخت سیستم‌های حافظه (Memory) را یاد می‌گیرید — مهارت‌هایی که هر اپلیکیشن واقعی مبتنی بر AI به آن‌ها نیاز دارد. بعد از آن با روش‌های سفارشی‌سازی مدل (Fine-tuning، LoRA، Quantization) و سیستم‌های RAG برای اتصال LLM به داده‌های واقعی آشنا می‌شوید. در بخش پایانی، همه‌چیز را کنار هم می‌گذارید: طراحی معماری یک سیستم AI مقیاس‌پذیر، پیاده‌سازی عملی با فریمورک‌ها و APIهای واقعی، انتخاب سخت‌افزار و GPU مناسب، و در نهایت تکنیک‌های بهینه‌سازی و بهترین شیوه‌های سطح Production. در پایان این دوره، شما نه‌تنها مفاهیم LLM را نظری می‌دانید، بلکه می‌توانید یک سیستم هوش مصنوعی واقعی — از انتخاب مدل و طراحی معماری تا پیاده‌سازی، استقرار و بهینه‌سازی آن در Production — را از صفر طراحی و اجرا کنید.

1 رای ثبت شده
دوره آموزش هوش مصنوعی | مبانی و هسته اصلی هوش مصنوعی مدرن
599,000 تومان 1,000,000 تومان
  • مدت زمان دوره: 10 ساعت
  • امکان دانلود کل دوره به صورت یکجا
  • ویدیوهای آموزشی با کیفیت
  • دسترسی همیشگی به دوره خریداری شده
  • امکان درج پرسش و پاسخ
599,000 تومان 1,000,000 تومان
  • دسترسی به فایل ها و محتوای متنی ضمیمه شده
  • ویدیو های آموزشی با کیفیت
  • امکان اجرا در موبایل و تبلت
  • دسترسی همیشگی به ویدیو خریداری شده
  • امکان درج پرسش و پاسخ

آنچه در دوره آموزش هوش مصنوعی | مبانی و هسته اصلی هوش مصنوعی مدرن می‌آموزید:

  • هوش مصنوعی چیه و چرا باید ذوق کنیم؟
  • جادوی تولید محتوا با AI
  • AI، دستیار همه‌کاره تو کار
  • ساخت و استفاده از دستیار مرتبط با شغل و کسب و کار شما
  • آشنایی کامل با LLM ها
  • استفاده از AI در زندگی روزمره
بیشتر ...
پیش نیازها:
  • علاقه به یادگیری
  • فرصت برای تمرین

سرفصل‌های دوره آموزش هوش مصنوعی | مبانی و هسته اصلی هوش مصنوعی مدرن

زمان برگزار شده: 8:55:00 تعداد دروس: 10

8:55:58 10 بخش
54:16
جلسه ۱: مقدمه بر هوش مصنوعی و مبانی مدل‌های زبانی بزرگ (رایگان)
56:15
جلسه ۲: ویژگی‌های LLM — قابلیت‌ها و انواع مدل‌ها
01:16:0
جلسه ۳: مدل‌های Open-Source
01:13:45
جلسه ۴: معرفی Prompt Engineering، Context و Memory
32:38
جلسه ۵: روش‌های آموزش مدل (Training Methods)
01:06:2
جلسه ۶: سیستم‌های RAG (Retrieval-Augmented Generation)
01:23:7
جلسه ۷: معماری سیستم‌های AI
47:50
جلسه ۸: پیاده‌سازی عملی (Implementation)
46:5
جلسه ۹: راهنمای سخت‌افزار (GPU Guide)
00:0
جلسه 10 : مباحث پیشرفته و بهینه‌سازی

با دوره آموزش هوش مصنوعی | مبانی و هسته اصلی هوش مصنوعی مدرن بیشتر آشنا شوید:

یک دوره از DevTube.ir — کاملاً تئوری و مفهومی

دوره آموزش هوش مصنوعی: مبانی و هسته اصلی هوش مصنوعی مدرن

Foundations & Core AI: From LLMs to Production Systems

این دوره آموزش هوش مصنوعی یک مسیر مفهومی و ساختاریافته برای یادگیری هوش مصنوعی مولد است؛ از «یک مدل زبانی بزرگ (LLM) دقیقاً چطور کار می‌کند» شروع می‌شود و تا معماری سیستم‌های تولیدی، بودجه تأخیر، مدل هزینه و انتخاب سخت‌افزار پیش می‌رود. هدف این آموزش AI آن است که بتوانید تصمیم فنی درست بگیرید: چه مدلی انتخاب کنید، چه زمانی سراغ RAG بروید، و چه زمانی Fine-tuning ارزشش را دارد یا یک پرامپت بهتر کافی است.

سرفصل‌های کلیدی: آموزش LLM و معماری Transformer · مهندسی پرامپت (Prompt Engineering) · سیستم‌های RAG و پایگاه داده برداری · Fine-tuning، LoRA و Quantization · معماری و استقرار سیستم‌های هوش مصنوعی · چالش‌های هوش مصنوعی در زبان فارسی
درباره دوره آموزش هوش مصنوعی

چرا این دوره آموزش هوش مصنوعی، مهم‌ترین سرمایه‌گذاری فنی شماست؟

ابزارها هر شش ماه عوض می‌شوند؛ اما مفاهیم زیرین ثابت می‌مانند. کسی که می‌داند Attention چه می‌کند، پارامتر یعنی چه، چرا MoE در حافظه صرفه‌جویی نمی‌کند و چرا Chunking مهم‌ترین مرحله RAG است، با هر ابزار جدیدی در چند روز کنار می‌آید. این دوره دقیقاً همان لایه است.

عمق مهندسی، نه توضیح سطحی

محتوا در سطح توضیح برای مهندسان نوشته شده: فرمول محاسبه VRAM، تفاوت Bi-Encoder و Cross-Encoder، بودجه تأخیر و اقتصاد واحد یک درخواست.

هر مفهوم با تشبیه و مثال واقعی

از تشبیه پیشنهاد کلمه بعدی در کیبورد گوشی برای LLM، تا مقایسه مطب دکتر عمومی با بیمارستان تخصصی برای درک معماری MoE.

دوزبانه: فارسی + معادل انگلیسی

همه اصطلاحات کلیدی با معادل انگلیسی می‌آیند تا هم مفهوم را بفهمید و هم بتوانید مستندات و مقالات اصلی را دنبال کنید.

تمرکز جدی روی زبان فارسی

چالش‌های واقعی فارسی: نرمال‌سازی متن، مصرف بالای توکن، انتخاب مدل Embedding مناسب، Chunking فارسی و جستجوی ترکیبی.

واقعیت‌های بومی، نه فقط تئوری جهانی

دسترسی به سرویس‌ها از ایران، گزینه‌های واسط، OpenRouter، و اینکه چه زمانی اجرای مدل روی سرور شخصی منطقی‌تر است.

به‌روز با نسل ۲۰۲۵–۲۰۲۶

مرور نسل جدید مدل‌ها، تغییر پارادایم به سمت مدل‌های استدلالی و راهنمای انتخاب مدل برای استراتژی Production امروز.

این دوره مناسب چه کسی است؟

  • برنامه‌نویسانی که می‌خواهند از «استفاده از ابزارهای AI» به «فهم و طراحی» برسند
  • مهندسان داده و بک‌اند که قرار است سرویس مبتنی بر LLM بسازند یا نگهداری کنند
  • معماران نرم‌افزار که باید بین Prompting، RAG، Fine-tuning و Agent تصمیم بگیرند
  • کارآفرینان و مدیران فنی که می‌خواهند هزینه و ریسک یک محصول AI را واقع‌بینانه بسنجند
  • علاقه‌مندانی که از توضیحات سطحی خسته شده‌اند و دنبال فهم واقعی هستند

پیش‌نیاز و رویکرد

  • آشنایی عمومی با مفاهیم نرم‌افزار و API کافی است؛ دانش قبلی AI لازم نیست
  • دوره کاملاً تئوری و مفهومی است — تمرکز روی «چرا» و «چه زمانی»، نه صرفاً «چطور»
  • هر بخش یک صفحه مستقل است تا بتوانید بدون خستگی و به ترتیب پیش بروید
  • نمودارها و جدول‌های مقایسه‌ای برای تثبیت مفاهیم در هر صفحه آمده‌اند
  • خروجی نهایی: توانایی تصمیم‌گیری فنی، نه حفظ کردن نام ابزارها
مسیر یادگیری هوش مصنوعی

مسیر یادگیری هوش مصنوعی در شش گام، از درک مدل تا تصمیم معماری

این دوره یادگیری هوش مصنوعی در ده صفحه ارائه می‌شود، اما از نظر ذهنی شش مرحله دارد. هر مرحله پیش‌نیاز مرحله بعد است و مسیر آموزش AI را از مفاهیم پایه تا تصمیم‌های معماری کامل می‌کند.

 
۰۱

مبانی LLM

LLM Fundamentals

درک عمیق اینکه یک مدل زبانی چیست، معماری Transformer، مکانیزم Attention، Tokenization و Embeddings — لایه‌ای که همه‌چیز روی آن ساخته می‌شود.

۰۲

شناخت مدل‌ها و اکوسیستم

Models & Ecosystem

انواع LLM بر اساس معماری، دسترسی، هدف و نوع رسانه؛ مدل‌های متن‌باز، معنای واقعی پارامتر، معماری MoE و ابزارهای اجرای محلی.

۰۳

هدایت مدل: پرامپت، Context و حافظه

Prompt, Context & Memory

تکنیک‌های مهندسی پرامپت، اجزای Context و مدیریت پنجره آن، انواع حافظه و Guardrails برای کنترل رفتار مدل.

۰۴

روش‌های آموزش و بهینه‌سازی

Training & Optimization

Fine-tuning در برابر Prompting، خانواده PEFT و LoRA، Quantization، Model Distillation و تفاوت بنیادی Training با Inference.

۰۵

سیستم‌های RAG و بازیابی

RAG Systems

پایگاه داده برداری، معیارهای شباهت، پایپلاین کامل RAG، هنر Chunking، چالش‌های زبان فارسی و لایه دقت Re-Ranking.

۰۶

معماری، سخت‌افزار و Production

Architecture & Production

تصمیم‌های معماری، بودجه تأخیر، مدل هزینه، کش چندلایه، مقیاس‌پذیری، انتخاب GPU و تکنیک‌های پیشرفته بهینه‌سازی.

سرفصل کامل

ده فصل، ده صفحه مستقل

روی هر فصل کلیک کنید تا فهرست دقیق مباحث آن باز شود.

 
۰۱

مبانی مدل‌های زبانی بزرگ

LLM Fundamentals

مدل زبانی بزرگ (LLM) چیست؟

  • تعریف جامع و جایگاه معماری آن در سیستم‌های امروزی
  • تشبیه واقعی برای درک شهودی رفتار مدل
  • کاربردهای صنعتی و نمونه‌های واقعی در بازار

معماری Transformer

  • Transformer چیست و چرا جایگزین معماری‌های قبلی شد
  • مزایای کلیدی نسبت به مدل‌های ترتیبی

مکانیزم Attention

  • Attention دقیقاً چگونه کار می‌کند و چه چیزی را «می‌بیند»
  • نقش آن در فهم رابطه بین کلمات دور از هم

Tokenization (توکن‌سازی)

  • توکن‌سازی چیست و چرا مدل کلمه نمی‌بیند
  • الگوریتم‌های رایج: BPE، WordPiece، SentencePiece

Embeddings (نمایش برداری)

  • Embedding چیست و چطور معنا را به عدد تبدیل می‌کند
  • نکات فنی مهم در انتخاب و استفاده از بردارها
TransformerAttentionTokenizationBPEEmbeddings
۰۲

همه‌چیز درباره LLM: از نحوه کار تا دسترسی

LLM Features & Access

یک LLM دقیقاً چگونه کار می‌کند؟

  • در یک جمله: LLM یک «پیش‌بینی‌کننده توکن بعدی» است
  • تشبیه ساده: پیشنهاد کلمه بعدی در کیبورد گوشی
  • چهار گام از متن تا پاسخ: Tokenization، Embedding، پردازش Transformer، نمونه‌برداری و تولید
  • چرا تولید متن قطعی (Deterministic) نیست

LLMها چه انواعی دارند؟

  • بر اساس معماری (Architecture)
  • بر اساس دسترسی: مدل‌های بسته (Proprietary) در برابر متن‌باز
  • بر اساس هدف: عمومی، کدنویسی، استدلال، تعبیه‌سازی
  • بر اساس نوع ورودی/خروجی: تک‌حالته و چندحالته (Multi-modal)

ورودی و خروجی LLM دقیقاً چیست؟

  • ساختار واقعی ورودی و آنچه مدل واقعاً دریافت می‌کند
  • خروجی مدل و پارامترهای مؤثر بر آن

معروف‌ترین مدل‌ها به تفکیک نوع رسانه

  • متن و چت: GPT، Claude، Gemini، DeepSeek، LLaMA، Qwen
  • تصویر — تولید: DALL·E، Midjourney، Stable Diffusion، Flux، Ideogram
  • تصویر — درک (Vision): GPT-4o Vision، Gemini Vision، LLaVA
  • صدا: Whisper، ElevenLabs، Suno، Udio
  • ویدئو: Sora، Runway Gen، Veo، Kling، Luma
  • کاربردهای دیگر: دستیار کدنویسی، جستجوی هوشمند، Agentهای خودکار

دسترسی و ساخت اکانت از ایران

  • چرا محدودیت وجود دارد و چه گزینه‌هایی روی میز است
  • روش‌های موجود: پرداخت بین‌المللی، پلتفرم‌های واسط ایرانی، تجمیع‌کننده‌هایی مثل OpenRouter
  • اجرای مدل متن‌باز روی سرور شخصی به‌عنوان راه‌حل پایدار
  • توصیه عملی: کدام مسیر برای چه سطحی از کار مناسب است
Next-Token PredictionMulti-modalOpenRouterVisionWhisper
۰۳

مدل‌های Open-Source

Open-Source LLMs

مدل‌های متن‌باز چه ویژگی‌هایی دارند؟

  • مالکیت کامل داده، هزینه صفر API، Fine-tuning نامحدود، استقلال از تحریم
  • لایسنس‌ها با هم فرق دارند — چه چیزی را واقعاً اجازه دارید
  • واقعیت بازار: متن‌باز امروز کجای رقابت ایستاده است

HuggingFace: گیت‌هاب دنیای مدل‌ها

  • Models Hub، Datasets Hub، Spaces و کتابخانه Transformers
  • چرا HuggingFace زیرساخت مشترک کل اکوسیستم است

«۷۰ میلیارد پارامتر» یعنی چه؟

  • تعریف دقیق پارامتر و دو سوءتفاهم رایج درباره آن
  • پارامتر، حجم داده آموزشی نیست؛ «ویژگی» به معنای سنتی هم نیست
  • تشبیه ساده: رابطه مغز و تجربه

معماری MoE در برابر Dense

  • چرا بعضی مدل‌ها دو عدد پارامتر دارند
  • تشبیه: مطب دکتر عمومی در برابر بیمارستان تخصصی
  • وقتی دو کاربر هم‌زمان از دو موضوع متفاوت می‌پرسند چه می‌شود؟
  • چالش Load Imbalance و مهم‌ترین سوءتفاهم: صرفه‌جویی در پردازش است، نه حافظه
  • MoE برای چه کسی مناسب است و برای چه کسی نیست

محاسبه VRAM و انتخاب مدل

  • فرمول کامل محاسبه VRAM با احتساب تعداد کاربر هم‌زمان
  • ماشین‌حساب VRAM و کارت‌های گرافیک قابل استفاده
  • معرفی تفصیلی: LLaMA 3، DeepSeek V3 & R1، Mistral / Mixtral، Qwen 2.5

ابزارهای راه‌اندازی مدل

  • Ollama — ساده‌ترین راه شروع (نصب، اجرا، API)
  • llama.cpp — سبک‌ترین و سریع‌ترین روی CPU
  • HuggingFace Transformers — برای توسعه‌دهندگان و تنظیمات حرفه‌ای
  • vLLM — برای Production و ترافیک بالا
  • LM Studio و LocalAI — گزینه‌های گرافیکی و جایگزین

چرا به چند LLM هم‌زمان نیاز داریم؟

  • یک مدل، همه‌کاره نیست — تقسیم وظایف بین مدل‌ها
  • بودجه‌بندی VRAM برای اجرای هم‌زمان چند مدل
  • سناریوی واقعی: دستیار صوتی فارسی کاملاً Self-hosted
  • راهنمای انتخاب بر اساس نیاز و بودجه سخت‌افزار
MoE vs DenseVRAMHuggingFaceOllamavLLMllama.cppLicense
۰۴

پرامپت، Context و Memory

Prompt, Context & Memory

بخش اول: مهندسی پرامپت

  • Prompt چیست و چرا «مهندسی» آن اهمیت دارد
  • تکنیک‌های اصلی: Zero-Shot، Few-Shot، Chain-of-Thought
  • Role Prompting، Structured Output، Negative Prompting
  • سیستم Prompt Template در Production: قالب آماده، جایگزینی خودکار، کتابخانه Template
  • قوانین طلایی مهندسی پرامپت

بخش دوم: مدیریت Context

  • Context یعنی دقیقاً چه اطلاعاتی به مدل می‌دهیم
  • اجزای اصلی: System Prompt، تاریخچه مکالمه، ورودی فعلی، خروجی مدل
  • چرا خروجی هم «هست» و هم «نیست» — Context قبل و بعد از پاسخ
  • محدودیت پنجره Context و اتفاقی که هنگام پر شدن می‌افتد
  • الگوریتم اسمبل Context: محاسبه بودجه، System Prompt، اسناد RAG، تاریخچه و پروفایل
  • استراتژی‌های مدیریت Context و اشتباهات رایج

بخش سوم: سیستم‌های Memory

  • چرا LLMها ذاتاً «بی‌حافظه» هستند
  • انواع حافظه: کوتاه‌مدت، بلندمدت، خلاصه و ترکیب آن‌ها
  • مقایسه انواع Memory و انتخاب درست برای هر سناریو

Guardrails: نرده‌های محافظ دور مدل

  • Guardrail یعنی چه و چرا System Prompt جای آن را نمی‌گیرد
  • انواع مهم: Content Moderation، PII & Data Leakage، Jailbreak & Prompt Injection
  • کنترل موضوع و دامنه، اعتبارسنجی قالب و Schema، بررسی Grounding و توهم
  • ابزارها و مدل‌های معروف Guardrail، توصیه‌های عملی و اشتباهات رایج

همه با هم: Pipeline نهایی در Production

  • گام‌به‌گام: ذخیره پیام، بازیابی حافظه، بازیابی RAG، ساخت Context
  • انتخاب Prompt، بودجه توکن، ارسال به LLM، ذخیره پاسخ و خلاصه‌سازی
Chain-of-ThoughtContext WindowFew-ShotMemoryGuardrailsPrompt Injection
۰۵

روش‌های آموزش و بهینه‌سازی LLM

Training & Optimization Methods

Fine-tuning در مقابل Prompting

  • دو رویکرد اصلی و تفاوت بنیادی آن‌ها
  • راهنمای انتخاب: زمانی که Prompting کافی است و زمانی که Fine-tuning بهتر است
  • انواع Fine-tuning و مثال عملی تصمیم‌گیری

LoRA و خانواده PEFT

  • LoRA چیست و چطور با تغییر بخش کوچکی از مدل، رفتار آن را عوض می‌کند
  • مزایا: کاهش هزینه، سرعت بالا، قابلیت ترکیب، فضای کم
  • سایر روش‌های PEFT و نکات مهم درباره محدودیت‌های LoRA

Quantization (کوانتیزاسیون)

  • کوانتیزاسیون چیست و چطور مدل بزرگ را روی سخت‌افزار کوچک اجرا می‌کند
  • سطوح رایج: FP16 / BF16، INT8، INT4
  • کدام سطح برای چه کاری — و محدودیت‌ها و افت کیفیت

Model Distillation (تقطیر مدل)

  • تقطیر مدل چیست و چطور مدل کوچک از مدل بزرگ یاد می‌گیرد
  • نتایج واقعی: کاهش حجم، افزایش سرعت و میزان حفظ کیفیت

Inference در مقابل Training

  • دو مرحله کاملاً متفاوت با نیازهای سخت‌افزاری متفاوت
  • جدول جمع‌بندی و مقایسه همه روش‌ها در کنار هم
LoRA / PEFTQuantizationDistillationINT4 / INT8Inference vs Training
۰۶

سیستم‌های RAG و بازیابی اطلاعات

RAG & Retrieval Systems

RAG چیست؟

  • تعریف و کاربرد: چرا مدل به دانش بیرونی نیاز دارد
  • مزایا: پاسخ دقیق‌تر، کاهش Hallucination، امکان استناد، بدون نیاز به Fine-tuning
  • مثال واقعی: دستیار دانش سازمانی
  • چه زمانی RAG جواب می‌دهد و چه زمانی نه

Vector Database و معیارهای شباهت

  • پایگاه داده برداری چیست و چه تفاوتی با دیتابیس معمولی دارد
  • گزینه‌های محبوب: Pinecone، Weaviate، Chroma، Qdrant، Milvus، FAISS
  • معیارهای شباهت: Cosine Similarity، Euclidean Distance، Dot Product

پایپلاین RAG

  • مراحل کامل پیاده‌سازی از داده خام تا پاسخ نهایی

هنر Chunking

  • چرا Chunking مهم‌ترین مرحله است و معامله اصلی (Trade-off) چیست
  • استراتژی‌ها: Fixed-Size، Recursive، Document-Based، Semantic، Sliding Window، Parent-Document
  • اندازه معقول Chunk چقدر است — و چرا توکن با کلمه فرق دارد
  • مشکلات رایج در Chunk کردن

چالش‌های RAG در زبان فارسی

  • چرا فارسی سخت‌تر است
  • نرمال‌سازی متن (Normalization) — واجب‌ترین قدم
  • Tokenization و مصرف بالاتر توکن در فارسی
  • کیفیت مدل Embedding برای فارسی: BGE-M3، multilingual-e5، Cohere، ParsBERT / Tooka، LaBSE
  • Chunking فارسی و چالش متن محاوره‌ای و غیررسمی
  • راه‌حل کلیدی: جستجوی ترکیبی (Hybrid Search) و چک‌لیست سریع

Re-Ranking — لایه دقت

  • Re-Ranking چیست و چه تأثیری روی کیفیت پاسخ می‌گذارد
  • چرا Cross-Encoder دقیق‌تر از Bi-Encoder است
  • مدل‌های Re-Ranker: BGE Reranker، Cohere Rerank، Jina Reranker
  • هزینه و تأخیر واقعی این لایه
  • بهترین روش‌ها: چه کارهایی باید بکنید و چه کارهایی نباید
ChunkingRe-RankingVector DBHybrid SearchPersian NLPCross-Encoder
۰۷

معماری سیستم‌های AI تولیدی

Production AI Architecture

چرا معماری AI با معماری وب متفاوت است؟

  • شش فرض رایج مهندسی نرم‌افزار که در سیستم‌های AI می‌شکند
  • سه صفحه معماری — مفیدترین مدل ذهنی برای طراحی

معماری کامل یک سیستم RAG-based

  • جریان یک درخواست، مرحله‌به‌مرحله
  • معماری مرجع در چهار سطح بلوغ — هر جزء را وقتی اضافه کنید که دردش را حس کرده‌اید

تصمیم‌های معماری که همه‌چیز را تعیین می‌کنند

  • Prompting یا RAG یا Fine-tuning یا Agent؟
  • API مدیریت‌شده یا میزبانی خودی؟
  • همگام، Streaming یا Async؟
  • یک فراخوانی، Router، یا حلقه Agent؟

تأخیر، هزینه و کش

  • بودجه تأخیر: اول اندازه بگیرید، بعد بهینه کنید
  • مدل هزینه و اقتصاد واحد — اگر هزینه یک درخواست را نمی‌دانید، معماری ندارید
  • کش در چهار لایه و اینکه هر لایه چه کلید و چه خطری دارد

مقیاس‌پذیری و قابلیت اطمینان

  • واحد مقیاس شما CPU نیست — مقیاس افقی لایه بی‌حالت و مقیاس لایه مدل
  • حالت‌های شکست: سیستم شما به سرویسی وابسته است که مالکش نیستید

ارزیابی، امنیت و زیرساخت

  • ارزیابی و رصدپذیری: چیزی که نمی‌سنجید، بی‌سروصدا بدتر می‌شود
  • امنیت و حاکمیت: مرز اعتماد را کجا بکشیم — امنیت پایه و تهدیدهای خاص AI
  • زیرساخت و انتخاب فناوری: هر انتخاب پاسخ به یک نیاز مشخص است
  • هفت اشتباه رایج معماری و آینده معماری AI
Latency BudgetUnit EconomicsCaching LayersObservabilityScalingTrust Boundary
۰۸

پیاده‌سازی عملی سیستم‌های AI

Implementation

فریم‌ورک‌های اصلی AI

  • از تئوری تا پروژه واقعی — کدام فریم‌ورک را انتخاب کنیم
  • LangChain، LlamaIndex، CrewAI و جایگاه هرکدام
  • پروژه نمونه: دستیار اسناد سازمانی

موتورهای Inference

  • چرا Inference Engine مهم است
  • vLLM — انتخاب اول Production
  • Ollama — سریع‌ترین راه شروع

پیاده‌سازی گام‌به‌گام RAG و طراحی API

  • مسیر کامل ساخت یک سیستم RAG
  • اصول طراحی API حرفه‌ای برای سرویس‌های AI

استقرار در Production

  • Docker — بسته‌بندی استاندارد
  • Kubernetes — مقیاس‌پذیری واقعی
LangChainLlamaIndexCrewAIvLLMDockerKubernetes
۰۹

معرفی سخت‌افزارهای اجرای LLM

Hardware Guide

چرا انتخاب GPU مهم است؟

  • نقش حافظه و توان محاسباتی در اجرای مدل
  • TFLOPS یعنی چه و چرا به‌تنهایی کافی نیست

کارت‌های گرافیک مصرفی و سازمانی

  • گزینه‌های Consumer و محدودیت‌های واقعی آن‌ها
  • کارت‌های Data Center و تفاوت‌های کلیدی
  • راهنمای انتخاب بر اساس اندازه مدل — کدام GPU برای کدام مدل

تحلیل هزینه: Self-Hosted در برابر Cloud API

  • مقایسه هزینه و نقطه سربه‌سر — چه زمانی خرید GPU منطقی است

نکات عملی خرید و راه‌اندازی

  • راهنمای خرید و اشتباهات پرهزینه رایج
  • Setup پیشنهادی برای شروع و برای تیم‌های جدی‌تر
GPU SelectionTFLOPSVRAMSelf-Hosted vs Cloud
۱۰

مباحث پیشرفته و بهینه‌سازی

Advanced Topics

نگاه کلی به تکنیک‌های بهینه‌سازی

  • چهار محور: سرعت، حافظه، مقیاس‌پذیری و هزینه

بهینه‌سازی Performance

  • بهینه‌سازی KV Cache و اثر آن بر تأخیر و مصرف حافظه

Quantization و فشرده‌سازی پیشرفته

  • روش‌های Quantization و مقایسه دقیق آن‌ها

Model Parallelism

  • انواع Parallelism و اینکه هرکدام چه مشکلی را حل می‌کنند
  • ابزارهای Distributed Training

نسل جدید مدل‌های AI — ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶

  • جهش نسل جدید: چه چیزی واقعاً تغییر کرده است
  • مرور خانواده‌های اصلی و جایگاه هرکدام در بازار
  • راهنمای انتخاب مدل و استراتژی Production در ۲۰۲۶
  • اشتباهات رایج و Best Practices نهایی
KV CacheModel ParallelismDistributed TrainingModel Selection 2026
خروجی یادگیری

بعد از این دوره آموزش AI دقیقاً چه چیزی را می‌فهمید؟

این دوره آموزش هوش مصنوعی مهارت اجرایی ابزار یاد نمی‌دهد؛ قدرت تصمیم‌گیری فنی می‌دهد. تفاوت این دو، همان چیزی است که مهندس هوش مصنوعی را از کاربر ساده جدا می‌کند.

می‌دانید یک LLM واقعاً چه کار می‌کنداز توکن‌سازی و بردارها تا مکانیزم Attention و نمونه‌برداری — دیگر مدل برایتان جعبه سیاه نیست.
بین Prompting، RAG و Fine-tuning درست انتخاب می‌کنیدمی‌دانید هر کدام چه مسئله‌ای را حل می‌کنند و انتخاب اشتباه چه هزینه‌ای دارد.
معنی واقعی «پارامتر» و معماری MoE را می‌فهمیدو می‌دانید چرا MoE در پردازش صرفه‌جویی می‌کند اما در حافظه نه — سوءتفاهمی که بودجه‌ها را می‌سوزاند.
VRAM موردنیاز یک مدل را محاسبه می‌کنیدبا احتساب تعداد کاربر هم‌زمان، و می‌دانید کدام کارت گرافیک برای کدام اندازه مدل کافی است.
یک پایپلاین RAG را از نظر مفهومی کامل می‌شناسیداز Chunking و Embedding تا معیار شباهت و لایه Re-Ranking، و می‌دانید کدام مرحله بیشترین اثر را دارد.
چالش‌های زبان فارسی را از قبل پیش‌بینی می‌کنیدنرمال‌سازی، مصرف توکن، انتخاب مدل Embedding و ضرورت جستجوی ترکیبی.
Context و حافظه را مهندسی می‌کنید، نه اتفاقیبودجه توکن، ترتیب اجزای Context، انواع Memory و اینکه هنگام پر شدن پنجره دقیقاً چه می‌شود.
تصمیم‌های معماری را آگاهانه می‌گیریدAPI مدیریت‌شده یا میزبانی خودی، همگام یا Streaming، یک فراخوانی یا حلقه Agent.
هزینه و تأخیر یک درخواست را تخمین می‌زنیدبودجه تأخیر، اقتصاد واحد و طراحی کش چندلایه برای کنترل هزینه در مقیاس.
ریسک‌های امنیتی خاص AI را می‌شناسیدPrompt Injection، نشت داده، توهم مدل و جایگاه درست Guardrails در معماری.
نقشه مفاهیم هوش مصنوعی

مفاهیم و فناوری‌های هوش مصنوعی که در این دوره پوشش داده می‌شوند

همه مفاهیم کلیدی هوش مصنوعی مولد در سطح مفهومی توضیح داده می‌شوند: چه هستند، چه مشکلی را حل می‌کنند و چه زمانی در پروژه واقعی به کارتان می‌آیند.

مفاهیم بنیادی

TransformerAttention TokenizationBPE WordPieceSentencePiece EmbeddingsNext-Token Prediction Multi-modal

مدل‌ها و اکوسیستم

GPTClaude GeminiLLaMA 3 DeepSeek V3 / R1Mistral / Mixtral Qwen 2.5HuggingFace OpenRouterMoE vs Dense

اجرای مدل و سخت‌افزار

OllamavLLM llama.cppLM Studio LocalAITransformers VRAM CalculationTFLOPS KV Cache

آموزش و بهینه‌سازی

Fine-tuningLoRA PEFTQuantization INT8 / INT4Model Distillation Model ParallelismDistributed Training

RAG و بازیابی

PineconeWeaviate ChromaQdrant MilvusFAISS Cosine SimilarityChunking Hybrid SearchBGE-M3 Cross-EncoderCohere Rerank

معماری، امنیت و استقرار

LangChainLlamaIndex CrewAIDocker KubernetesGuardrails Prompt InjectionPII Protection ObservabilityLatency Budget
سناریوهای واقعی

مفاهیم هوش مصنوعی روی مسئله‌های واقعی بازار توضیح داده می‌شوند

این دوره تئوری است، اما تئوری در خلأ نه — هر مفهوم روی یک سناریوی قابل لمس باز می‌شود.

سناریو ۱

دستیار دانش سازمانی روی مستندات شرکت

  • چرا Fine-tuning اینجا جواب نمی‌دهد و RAG می‌دهد
  • اثر مستقیم استراتژی Chunking بر کیفیت پاسخ
  • نقش Re-Ranking در حذف نتایج بی‌ربط
  • امکان استناد به منبع و کاهش توهم مدل
سناریو ۲

چت‌بات پشتیبانی مشتریان

  • ساخت System Prompt و انتخاب تکنیک پرامپت مناسب
  • مدیریت تاریخچه مکالمه و انتخاب نوع حافظه
  • Guardrails برای کنترل موضوع و جلوگیری از نشت داده
  • اثر پنجره Context بر هزینه هر مکالمه
سناریو ۳

دستیار صوتی فارسی کاملاً Self-hosted

  • چرا به چند مدل هم‌زمان نیاز است: شنیدن، بازیابی، تولید، صحبت
  • بودجه‌بندی VRAM برای اجرای هم‌زمان چند مدل
  • انتخاب مدل Embedding مناسب زبان فارسی
  • مقایسه هزینه اجرای محلی با فراخوانی API
سناریو ۴

تصمیم‌گیری زیرساخت برای یک تیم

  • محاسبه نقطه سربه‌سر بین خرید GPU و Cloud API
  • انتخاب کارت گرافیک بر اساس اندازه مدل هدف
  • تخمین هزینه هر درخواست و طراحی لایه‌های کش
  • تشخیص اینکه کدام جزء معماری هنوز لازم نیست
صفحات دوره

همه درس‌های دوره آموزش هوش مصنوعی در یک نگاه

هر عنوان، یک درس کامل و مستقل از دوره یادگیری هوش مصنوعی است. پیشنهاد می‌کنیم به همین ترتیب پیش بروید.

سوالات متداول آموزش AI

سوالات متداول درباره دوره آموزش هوش مصنوعی

+ این دوره تئوری است؛ یعنی کد نمی‌بینیم؟

تمرکز دوره روی مفاهیم، معماری و تصمیم‌گیری است. قطعه‌کدها و شبه‌کدها هرجا که به فهم مفهوم کمک کنند آورده می‌شوند (مثلاً نحوه اجرای یک مدل با Ollama یا vLLM)، اما هدف، آموزش گام‌به‌گام کدنویسی نیست — هدف این است که بدانید چه چیزی را چرا می‌نویسید.

+ پیش‌نیاز دانش هوش مصنوعی دارد؟

خیر. دوره از تعریف پایه شروع می‌کند و مفاهیم را لایه‌لایه می‌سازد. آشنایی عمومی با نرم‌افزار و API کافی است. اما محتوا سطحی نوشته نشده — عمق آن در حد توضیح برای مهندسان است.

+ ترتیب مطالعه مهم است؟

بله. هر فصل روی فصل قبل بنا شده است. مثلاً بدون درک Embedding، فصل RAG کامل جا نمی‌افتد و بدون فهم محاسبه VRAM، فصل سخت‌افزار معنای عملی پیدا نمی‌کند. ترتیب پیشنهادی همان ترتیب فهرست است.

+ برای زبان فارسی چقدر کاربردی است؟

یکی از تفاوت‌های اصلی همین است. چالش‌های فارسی به‌صورت اختصاصی بررسی می‌شوند: نرمال‌سازی متن، مصرف بالاتر توکن نسبت به انگلیسی، کیفیت مدل‌های Embedding چندزبانه، Chunking فارسی و ضرورت جستجوی ترکیبی.

+ محتوا چقدر به‌روز است؟

مدل‌ها و ابزارها تا نسل ۲۰۲۵–۲۰۲۶ پوشش داده شده‌اند. مهم‌تر اینکه ساختار دوره طوری است که هسته آن با تغییر مدل‌ها منسوخ نمی‌شود؛ چون بیشتر روی اصول و معیارهای انتخاب تمرکز دارد تا نام محصولات.

+ بعد از این دوره چه مسیری را ادامه دهم؟

بعد از تسلط بر این لایه مفهومی، مسیر طبیعی ورود به پیاده‌سازی عملی است: ساخت پروژه واقعی با فریم‌ورک‌ها، راه‌اندازی مدل روی سرور و رساندن محصول به Production. این دوره دقیقاً همان پایه‌ای است که آن مرحله را سریع و کم‌خطا می‌کند.

+ آموزش هوش مصنوعی را از کجا شروع کنم؟

بهترین نقطه شروع، فهمیدن ساز و کار مدل‌های زبانی بزرگ است، نه یادگیری یک ابزار خاص. در این دوره از فصل «مبانی LLM» شروع می‌کنید: توکن‌سازی، بردارها، معماری Transformer و مکانیزم Attention. بعد از آن، مسیر یادگیری هوش مصنوعی به‌صورت طبیعی به مهندسی پرامپت، RAG و در نهایت معماری سیستم می‌رسد.

+ این دوره آموزش AI برای برنامه‌نویسان مناسب است یا برای همه؟

محتوا برای کسانی نوشته شده که با مفاهیم نرم‌افزار آشنا هستند — برنامه‌نویس، مهندس داده، معمار نرم‌افزار یا مدیر فنی. اما چون رویکرد دوره مفهومی است و کدنویسی پیش‌نیاز اصلی آن نیست، کارآفرینان و مدیران محصول هم می‌توانند بخش‌های معماری، هزینه و انتخاب مدل را کاملاً دنبال کنند.

+ برای یادگیری هوش مصنوعی به ریاضیات پیشرفته نیاز دارم؟

خیر. هدف این دوره، آموزش مهندسی هوش مصنوعی است نه آموزش تحقیقاتی یادگیری ماشین. مفاهیمی مثل Embedding، معیارهای شباهت یا Quantization با تشبیه و مثال توضیح داده می‌شوند تا بتوانید درباره آن‌ها تصمیم بگیرید، بدون اینکه لازم باشد فرمول‌ها را از پایه اثبات کنید.

+ تفاوت RAG با Fine-tuning در آموزش مدل‌های هوش مصنوعی چیست؟

RAG دانش بیرونی را در لحظه به مدل می‌دهد و برای داده‌هایی که مدام تغییر می‌کنند مناسب است؛ Fine-tuning رفتار و سبک مدل را تغییر می‌دهد و برای وظایف تکراری با قالب مشخص می‌ارزد. یکی از مهم‌ترین خروجی‌های این دوره، توانایی انتخاب درست بین این دو و جلوگیری از هزینه بی‌مورد است.

محسن درم بخت

استاد دوره: محسن درم بخت

مدیر پروژه های نرم افزار، مشاور و مدرس برنامه نویسی
29 دوره
آقای محسن درم‌ بخت، معمار برجسته هوش مصنوعی و نرم‌افزارهای سازمانی، با بیش از 20 سال تجربه در صنعت فناوری، راه‌حل‌های نوآورانه‌ای برای سازمان‌های بزرگ خلق کرده است. از طراحی پلتفرم های هوشمند برای بانک‌ها تا توسعه سامانه‌های نرم افزاری، او با تسلط بر مدیریت پروژه های نرم افزاری و تحلیل نیازمندی های سازمان در کنار دانش فنی بالا، پروژه‌های بزرگی را به موفقیت رسانده است. آقای مهندس درم بخت با مدیریت پروژه‌های پیچیده و آموزش نسل جدید برنامه‌نویسان، پیشگام تحول دیجیتال در دنیای فناوری است.
نظرات
تاکنون نظری درج نشده است.